Septum deviasyonu, burun içindeki bölmenin eğri olması nedeniyle burun tıkanıklığı, horlama ve tekrarlayan sinüzit gibi şikâyetlere yol açabilir. İlaç tedavisine yanıt vermeyen yapısal tıkanıklıkta septoplasti uygulanır; ameliyat burun içinden yapılır ve dışarıda iz bırakmaz. Masa başı işe dönüş çoğu kişide bir hafta içinde mümkündür.
Deviasyon nedir?
Burun içini sağ ve sol olarak ikiye ayıran, kıkırdak ve kemikten oluşan bölmeye septum denir. Septumun bir tarafa doğru eğri olmasına septum deviasyonu adı verilir. Hafif eğrilikler toplumda çok yaygındır ve çoğu zaman şikâyete yol açmaz. Eğrilik hava yolunu belirgin şekilde daralttığında ise burun tıkanıklığı ve buna bağlı şikâyetler ortaya çıkar.
Deviasyon doğuştan olabileceği gibi, çocuklukta veya yetişkinlikte burna alınan bir darbe sonrası da gelişebilir. Bazı hastalarda septum eğriliği burnun dışarıdan da eğri görünmesine neden olur; bu durumda eğri burun ve deviasyon birlikte ele alınır.
Belirtileri nelerdir?
- Bir veya iki taraflı, sürekli ya da sık tekrarlayan burun tıkanıklığı
- Ağızdan nefes alma, ağız kuruluğu ile uyanma
- Horlama ve uyku kalitesinde bozulma
- Sık tekrarlayan sinüzit, geniz akıntısı veya yüzde dolgunluk hissi
- Egzersiz sırasında burundan yeterli hava alamama
- Bazı hastalarda tekrarlayan burun kanaması veya baş ağrısı
Bu şikâyetlerin hepsi deviasyona özgü değildir; alerjik rinit, burun eti büyümesi, polip veya sinüzit de benzer belirtilere yol açar. Burnun bu şikâyetlerle ilişkisi horlama, sinüzit ve burun tıkanıklığı rehberinde anlatılmaktadır.
Tıkanıklığın nedeni nasıl ayrılır?
Doğru tedavi, tıkanıklığın gerçek nedenini bulmakla başlar. Muayenede burun içi ışıklı aletle ya da endoskopla incelenir; septumun eğriliği, burun etlerinin (konka) büyüklüğü, burun kanatlarının nefes alırken içe çökmesi ve mukozanın durumu değerlendirilir. Gerekli görülürse sinüslerin durumunu anlamak için tomografi istenebilir.
Sık karşılaşılan bir durum, deviasyon ile burun eti büyümesinin bir arada olmasıdır. Septumun eğri olduğu tarafın karşısındaki burun eti, boşluğu doldurmak için zamanla büyüyebilir. Bu durumda yalnızca septumun düzeltilmesi yeterli olmayabilir ve iki sorun aynı ameliyatta ele alınır.
Ameliyattan önce hangi tedaviler denenir?
Her deviasyon ameliyat gerektirmez. Şikâyetler hafifse veya tıkanıklığın önemli bir bölümü alerji ya da mukoza ödemine bağlıysa önce ilaç tedavisi denenir. Burun spreyleri, burun yıkama ve alerji tedavisi şikâyetleri azaltabilir. Ancak bu tedaviler septumun yapısal eğriliğini düzeltmez.
Uygun tedaviye rağmen tıkanıklık sürüyor, uyku ve günlük yaşam etkileniyor ya da sinüzitler tekrarlıyorsa septoplasti değerlendirilir. Dekonjestan burun spreylerinin uzun süre kullanılması burun etlerinde kalıcı şişliğe yol açabileceğinden, bu spreyler hekim önerisi dışında birkaç günden uzun kullanılmamalıdır.
Septoplasti nasıl yapılır?
Septoplasti, septumdaki eğri kıkırdak ve kemik bölümlerin düzeltilmesi ya da çıkarılmasıdır. Ameliyat genellikle genel anestezi altında, burun içinden yapılır; dışarıda kesi ve iz olmaz. Septumu örten mukoza kaldırılır, eğri bölüm düzeltilir veya çıkarılır, septumun burnu destekleyen ön ve üst bölümü korunur.
Ameliyat sonunda septumu yerinde tutmak için ince silikon splintler veya tampon kullanılabilir; bunlar genellikle birkaç gün ile bir hafta arasında çıkarılır. Gerekirse burun etleri de aynı seansta küçültülür. Çıkarılan sağlıklı kıkırdak, estetik ameliyat yapılıyorsa burun ucu veya sırtı için greft olarak kullanılabilir.
Septoplasti burun şeklini değiştirir mi?
Tek başına yapılan septoplasti amacı nefes almayı düzeltmektir ve burnun dış görünümünü belirgin şekilde değiştirmez. Ancak septum, burnun destek yapısının bir parçası olduğu için eğri bir septumun düzeltilmesi, bazı hastalarda burnun dışarıdan daha düz görünmesine katkı sağlayabilir.
Görünümle ilgili bir değişiklik de isteniyorsa septoplasti ile estetik burun ameliyatı aynı seansta yapılabilir. Bu birleşik ameliyata septorinoplasti denir. Böylece hasta iki ayrı anestezi ve iyileşme süreci yaşamamış olur. Estetik planlamanın ayrıntıları burun estetiği rehberinde anlatılmaktadır.
Ameliyat sonrası süreç
Septoplastiden sonra ilk günlerde burunda tıkanıklık, hafif sızıntı ve baskı hissi normaldir. Yalnızca septoplasti yapıldıysa göz çevresinde morluk genellikle olmaz. Splint veya tampon çıkarıldıktan sonra nefes alma giderek rahatlar; ancak burun içi mukozanın tamamen iyileşmesi birkaç hafta sürer.
- Masa başı işe dönüş çoğu kişide bir hafta içinde mümkündür.
- İlk haftalarda burun sümkürülmez, ağır kaldırılmaz, eğilmekten kaçınılır.
- Burun yıkama ve verilen ilaçlar düzenli kullanılır; kabuklanmayı azaltır.
- Spor ve fiziksel efor için hekim onayı beklenir; genellikle birkaç hafta sürer.
Riskler
Septoplasti sık yapılan ve genellikle güvenli bir ameliyattır; yine de riskleri vardır. Kanama, enfeksiyon, burun içi yapışıklık, ön dişlerde veya üst dudakta geçici his azalması, septumda delik (perforasyon) ve tıkanıklığın tam düzelmemesi bunlar arasında sayılabilir. Destek bölümünün korunmaması nadiren burun sırtında çökmeye yol açabilir; bu nedenle ameliyatta septumun destek bölgeleri korunur. Genel riskler için burun estetiği riskleri sayfasına bakabilirsiniz.
Ankara’da deviasyon için muayene
Prof. Dr. Serdar Öztürk’ün Çukurambar’daki muayenehanesinde burun tıkanıklığı; septum, burun etleri ve burun kanatları birlikte incelenerek değerlendirilir. Görünüm değişikliği de düşünülüyorsa plan aynı muayenede yapılabilir. Burun travması geçirdiyseniz burun kırığı tedavisi sayfasına da göz atabilirsiniz. Randevu için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Deviasyon dışarıdan anlaşılır mı?
Çoğu zaman anlaşılmaz; eğrilik burun içindedir. Bazı hastalarda septum eğriliği burnun dışarıdan da eğri görünmesine neden olur.
Deviasyon ameliyatı sonrası iz kalır mı?
Septoplasti burun içinden yapılır; dışarıda kesi ve iz olmaz. Estetik işlem de eklenirse açık yaklaşımda kolumellada küçük bir iz olabilir.
Septoplasti burun şeklini değiştirir mi?
Tek başına belirgin şekilde değiştirmez. Görünüm değişikliği isteniyorsa estetik ameliyatla aynı seansta septorinoplasti yapılabilir.
Deviasyon ameliyatı sonrası ne zaman işe dönülür?
Masa başı işe dönüş çoğu kişide bir hafta içinde mümkündür; ağır fiziksel iş ve spor için birkaç hafta beklenir.
Burun tıkanıklığının tamamı ameliyatla geçer mi?
Yapısal tıkanıklık belirgin şekilde azalır; ancak alerji veya mukoza kaynaklı şikâyetler için ilaç tedavisi gerekebilir.
Deviasyon tekrar eder mi?
Düzeltilen septumun tekrar eğrilmesi seyrektir; ancak yeni bir travma veya kıkırdağın hafızası nedeniyle hafif eğrilik görülebilir.
Septoplastide tampon kullanılır mı?
Her hastada gerekmez. Çoğu zaman nefes almaya izin veren silikon splintler kullanılır ve birkaç gün içinde çıkarılır.
Ankara’da deviasyon ameliyatı için nereye başvurabilirim?
Çukurambar’daki muayenehaneden randevu alabilir ya da 0532 464 67 81 numarasından WhatsApp ile bilgi isteyebilirsiniz.
Kaynaklar ve ek okuma
Genel bilgileri ayrıntılandırmak için başvurabileceğiniz kaynaklar:
American Society of Plastic Surgeons · Rhinoplasty ↗ASPS · Risks and safety ↗NHS · Rhinoplasty ↗Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı veya kişisel tedavi önerisi yerine geçmez. Cerrahi işlemler risk içerir; sonuç ve iyileşme kişiden kişiye değişir.